In 1927 werd Huize Lydia opgeleverd om alleenstaande vrouwen te huisvesten en om jonge vrouwen van het platteland voor korte tijd een onderkomen te bieden. Daarna zouden zij een betrekking krijgen als dienstmeisje. Deze meisjes, vaak al jonge vrouwen, kwamen drie á vier keer per week in Huize Lydia om samen te dansen, te zingen of gezellig samen te zijn. Deze avonden waren bedoeld om ook anderen dan alleen het gezin te leren kennen waar ze werkten, maar ook om ze weg te houden van de bioscoop en van mannen. Dit is een ode aan al die onzichtbare meisjes, die de stad draaiende hielden.
Je naam is Gerda, Je naam is Else Of ze noemen je Mies Maar zo heet je niet Mies, omdat dat makkelijk is Zo heetten ze allemaal Daar in dat grote huis.
Dat grote huis, waar je kwam te wonen Waar je kookt, de afwas doet, de vloeren boent Waar je de kinderen wast en voedt Het huis waar je altijd klaar staat Ook als ’s avonds gasten komen Als de klok tien slaat.
Drie keer per week vrij, schortje af, en gauw Mag je naar dat mooie gebouw Huize Lydia, mag je dansen en zingen Samen met je vriendinnen
Mag je niet naar de film of uitgaan met jongens Thuis, soms, in het donker, komt hij Mag hij niet, wil jij niet. Je praat niet, angst, bang, gedwee Je wilt weg, je hebt heimwee
Soms krijg je extra geld Voor thuis, je stuurt het op. Je voelt je onmisbaar Je bent onzichtbaar En ver, ver weg van huis.
Amsterdam vol roeswitte schorten Zo zichtbaar op de markt, op straat En toch, ze zien je niet lopen Ze zien je niet staan, al zo laat Tas vol kaas, vlees, brood en knopen
Je denkt: wat moet die stad zonder Zonder al die jonge vrouwen Vrouwen die de boel laten draaien Die lakens verstellen, gordijnen naaien
Vrouwen die 1000 dromen dromen Over later, later is geluk, later is veilig Nu nog niet, nu nog zwoegen Soms een compliment, soms een lief woord Maar veilig ben je niet.
Je verdient het, geluk en liefde Jullie, in je dwarrelende schorten Waarin iedereen je ziet, en niet. Honderd jaar later, laat ik jullie zien Overlaad ik je met pluimen en veren Zonder jullie was de stad niet
Door Florrie de Pater
Vind jij het ook raar dat vrouwen zo onzichtbaar zijn in het verhaal van Amsterdam? Het Amsterdam Museum vindt het de hoogste tijd om dit samen met jou te veranderen. Iedereen kan meedoen. De vorm van een ode is vrij. Schrijf een ode aan een vrouw die iets betekend heeft voor Amsterdam en verrijk het verhaal! We publiceren alle odes op dit platform en nemen ze op in de collectie van het Amsterdam Museum. Van de meest bijzondere bijdrages maken we onder meer een tentoonstelling, een boek en een podcast!
* De verhalen die worden gepubliceerd op deze website weerspiegelen niet per se het beleid van de gemeente Amsterdam, maar zijn een creatieve uiting van de makers.
